Giới thiệu chung

Bối cảnh

Nền kinh tế Việt Nam đã phát triển nhanh chóng trong hai thập kỷ qua. Tốc độ tăng trưởng hàng năm ở mức 7%, mang tới sự phát triển kinh tế năng động. Điều này được thể hiện qua sự chuyển mình của Việt Nam từ một nước nghèo trở thành một nước có thu nhập trung bình thấp . Tuy nhiên, những thành tựu này đối mặt với nhiều thách thức, do mức tiêu thụ tài nguyên gia tăng, ô nhiễm môi trường và thiếu nguồn nhân lực có tay nghề cao.
Hiện nay, hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam chưa thể đáp ứng các yêu cầu của thị trường cả về chất lượng và số lượng, kỹ năng và năng lực của sinh viên tốt nghiệp trường nghề còn chưa phù hợp với nhu cầu của nhà tuyển dụng. Điều này là do hợp tác giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và khối doanh nghiệp còn lỏng lẻo, các chương trình đào tạo chưa cập nhật và thiếu thực hành. Ngoài ra, phần lớn các bạn trẻ và các bậc phụ huynh vẫn ưu tiên giáo dục đại học hơn đào tạo nghề, dẫn tới số lượng học viên học nghề còn hạn chế.

Mục tiêu

Cải thiện chất lượng giáo dục nghề nghiệp để phục vụ cho sự phát triển của nền kinh tế xanh và bền vững ở Việt Nam.

Cách tiếp cận

Chương trình “Đổi mới Đào tạo nghề Việt Nam” phối hợp với Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (GDNN), thuộc Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội (Bộ LĐ-TB&XH) trong công tác đổi mới hệ thống và chính sách về GDNN, nâng cao chất lượng của các chương trình đào tạo và phát triển các Trung tâm Chất lượng cao về đào tạo nghề. Chương trình tiếp cận các cấp khác nhau: Những sáng kiến đổi mới đào tạo nghề được thí điểm tại các cơ sở GDNN, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tư vấn hệ thống. Tư vấn hệ thống bao gồm hỗ trợ Tổng cục GDNN xây dựng khung pháp lý và các quy định liên quan đến hợp tác với khối doanh nghiệp trong lĩnh vực GDNN, ví dụ về công tác đào tạo trình độ và cấp chứng chỉ cho cán bộ đào tạo tại doanh nghiệp, xanh hóa GDNN, phát triển các cơ sở GDNN và đảm bảo chất lượng.
Chương trình hợp tác với 12 cơ sở GDNN đã được đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại thông qua Chương trình Hợp tác Tài chính Việt-Đức. Các chuyên gia quốc tế tư vấn cho giáo viên và cán bộ quản lý của các cơ sở GDNN những chủ đề chuyên môn và vấn đề tổ chức. Hợp tác với khối doanh nghiệp được tăng cường, đặc biệt là trong việc nâng cao chất lượng cán bộ đào tạo và đánh giá tại doanh nghiệp; giới thiệu và cải thiện công tác đào tạo tại doanh nghiệp và thành lập những tổ chuyên ngành tại các cơ sở GDNN. Ngoài ra, chương trình cũng hỗ trợ xây dựng, cải thiện và lồng ghéo các yếu tố xanh vào GDNN.
Chương trình cũng hỗ trợ nâng cao chất lượng đào tạo của các Trung tâm Chất lượng cao về đào tạo nghề, là những cơ sở GDNN cung cấp những chương trình đào tạo hướng cầu chất lượng cao, dựa trên chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực Cơ khí, Cơ điện tử, Kỹ thuật điện và Xử lý nước thải. Các Trung tâm Chất lượng cao về đào tạo nghề tiếp nhận những chức năng khác đối với hệ thống GDNN, như bồi dưỡng nâng cao cho cán bộ giảng dạy và cán bộ quản lý của các cơ sở GDNN khác cũng như cho khối doanh nghiệp. Chủ đề Số hóa và Công nghiệp 4.0 được đưa ra giải quyết thông qua Hợp tác công tư (PPP) với những doanh nghiệp hàng đầu của ngành công nghiệp.
Các hoạt động truyền thông có tính đến yếu tố giới được thực hiện nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về GDNN. Ngày Nữ sinh, Nam sinh được tổ chức tại các cơ sở GDNN; nhiều học bổng được trao cho người khuyết tật và học viên nữ theo học những ngành kỹ thuật. Chương trình cũng hỗ trợ các cuộc thi kỹ năng nghề và hỗ trợ Việt Nam tham dự kỳ thi tay nghề Thế giới (WorldSkills).

Kết quả đến năm 2018

Ở cấp hệ thống, hơn 140 chuyên gia và cán bộ quản lý của Tổng cục GDNN và Bộ LĐ-TB&XH đã qua đào tạo áp dụng những năng lực mới nhằm đổi mới hệ thống GDNN và xây dựng khung pháp lý dựa trên Luật GDNN. Những khuyến nghị được rút ra từ những hoạt động thí điểm nhằm tăng cường hợp tác với khối doanh nghiệp trong lĩnh vực GDNN sẽ được lồng ghép vào một số văn bản.
Các công cụ giám sát và đánh giá, như nghiên cứu lần vết, khảo sát doanh nghiệp và quản lý xưởng thực hành đã được xây dựng, thí điểm tại các cơ sở GDNN và được lồng ghép vào hệ thống quản lý chất lượng và kiểm định quốc gia.
Viện Khoa học GDNN (thuộc Tổng cục GDNN) được tăng cường năng lực trong khuôn khổ hợp tác ba bên giữa Viện, GIZ và Viện Đào tạo nghề Liên bang Đức (BIBB). Báo cáo quốc gia về Giáo dục nghề nghiệp được ra mắt thường niên nhằm thúc đẩy quá trình hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng thực tiễn trong lĩnh vực GDNN.
Chương trình đã phối hợp cùng các đối tác Việt Nam để xây dựng một khái niệm và bộ tiêu chí về Trung tâm Chất lượng cao về đào tạo nghề. Chương trình cũng hỗ trợ phát triển những tiêu chuẩn nghề định hướng nhu cầu và những chương trình đào tạo định hướng thực hành, với sự hợp tác từ hơn 60 doanh nghiệp và 3 Hiệp Hội ngành Cơ khí xây dựng, Cắt gọt kim loại - CNC, Điện tử công nghiệp, Cơ điện tử và Kỹ thuật xử lý nước thải. Chương trình đào tạo có hệ thống với nhiều giai đoạn hiện đang được thực hiện tại các cơ sở GDNN cùng với các doanh nghiệp đối tác.
Bên cạnh đó, 88 giáo viên của các Trung tâm Chất lượng cao về đào tạo nghề đã được hỗ trợ, đào tạo, nâng cao kiến thức, chuyên môn, kỹ năng sư phạm và kỹ năng kiểm tra đánh giá. Các cán bộ đào tạo tại doanh nghiệp cũng đang trong quá trình đào tạo để hỗ trợ những giai đoạn đào tạo tại doanh nghiệp. Một số giáo viên được chọn trở thành cán bộ nhân rộng hỗ trợ đào tạo chuyên sâu, bồi dưỡng nâng cao cho giáo viên các cơ sở GDNN khác.
Mỗi năm, khoảng 21.000 học viên mới hưởng lợi từ những khóa đào tạo hướng cầu tại các cơ sở GDNN được hỗ trợ. Ngoài ra, gần 120.000 học viên tốt nghiệp tìm được việc làm phù hợp với ngành nghề đào tạo, với mức thu nhập ổn định. 1.300 doanh nghiệp xác nhận năng lực học viên tốt nghiệp phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. 15 sự kiện quảng bá hình ảnh được tổ chức, tiếp cận 15.000 bạn trẻ và phụ huynh, đóng góp vào việc nâng cao nhận thức về GDNN ở Việt Nam.

Chương trình bao gồm các hợp phần dự án như sau

  • Dự án Tư vấn Hệ thống Dạy nghề
  • Trung tâm Chất lượng cao về Đào tạo nghề
  • Đào tạo nghề Lĩnh vực Xử lý Nước thải
  • Chương trình Đào tạo nghề 2008 (2011-2014)

Thông tin chi tiết